Lucid Dreams: Η Ιστορία τους

Τα Lucid Dreams δεν είναι μια νέα ανακάλυψη, αντιθέτως είναι τόσο παλιά όσο και ο άνθρωπος. Γι αυτό ας κάνουμε ένα ταξίδι στην ανθρώπινη ιστορία για να δούμε ποιοι ήταν οι πρώτοι ονειροναύτες.

Η πρώτη γραπτή αναφορά στα Lucid Dreams ήταν μόλις το 415 μ.Χ. σε ένα γράμμα του Αγ. Αυγουστίνου...

Στο ξεκίνημα του 8ου αιώνα οι Θιβετιανοί βουδιστές έκαναν εξάσκηση σε μια μορφή γιόγκα με σκοπό τη διατήρηση της απόλυτης συνειδητότητας κατά τη διάρκεια του ύπνου. Κατείχαν την ίδια, αν όχι περισσότερη, γνώση για τα όνειρα που έχουμε και εμείς σήμερα. Σύμφωνα με το θιβετιανό "Βιβλίο των Νεκρών", είχαν σχεδόν τον απόλυτο έλεγχο των ονείρων τους. Στην Ινδία περίπου την ίδια περίοδο εξασκούσαν παρόμοιες τεχνικές όπως γνωρίζουμε από ιερά κείμενα που έχουν σωθεί.

Υπάρχουν πολλές αναφορές στα Lucid Dreams τους αιώνες που έπονται συμπεριλαμβάνοντας του Ισπανού Σούφι, Ibn El-Arabi τον 12ο αιώνα και έναν αιώνα αργότερα του Θωμά του Ακινάτη. Κανένας όμως από αυτούς δεν ανέφερε κάποιες λεπτομέρειες και η επόμενες σημαντικές αναφορές ήρθαν το 1800.

Τον 19ο αιώνα τα όνειρα είχαν σταματήσει να θεωρούνται μηνύματα από τους πεθαμένους ή από τον θεό και άρχισαν να μελετούνται από μια πιο ορθολογική προσέγγιση. Το γεγονός αυτό άνοιξε πολλούς δρόμους για τα όνειρα και την ερμηνεία τους και βέβαια η επιστήμη κρατούσε μια θέση και για τα Lucid Dreams.

Μια σημαντική φιγούρα του 19ου αιώνα ο Marquis d'Hervey de Saint-Denys ήταν από τους πρώτους που πειραματίστηκαν με τα Lucid Dreams και κρατούσε ονειρολόγιο από 13ων χρόνων. Το 1867 έκδωσε το βιβλίο του "Τα Όνειρα και πώς να τα ελέγχουμε", το οποίο ήταν αποτέλεσμα μια εικοσάχρονης έρευνας πάνω στα όνειρα. Μέσα στο βιβλίο περιγράφει τη σταδιακή βελτίωση στον έλεγχο των ονείρων του, πρώτα αυξάνοντας την ανάκληση των ονείρων από τη μνήμη του(Dream Recall) και μετά την συνειδητοποίηση ότι ονειρεύεται. Τέλος εξηγεί πως κατάφερε να αντιλαμβάνεται ότι ονειρεύεται. Ο Marquis d'Hervey de Saint-Denys ίσως ήταν ο πρώτος που έγραψε ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να μάθουν Lucid Dreams.

To 1900 μια από τις μεγαλύτερες φιγούρες της ιστορίας της ψυχολογίας, ο Sigmund Freud, έκδωσε το "Η Ερμηνεία των Ονείρων". Περιέργως δεν ανέφερε τίποτα για τα Lucid Dreams. Αργότερα πρόσθεσε μια παράγραφο για αυτούς που ισχυρίζονται ότι μπορούν να παραμένουν "ξύπνοι" μέσα στα όνειρα τους. Το 1914, πρόσθεσε και μια σημείωση αναφερόμενος στη δουλειά του Marquis d'Hervey de Saint-Denys.

Στη συνέχεια ήρθε ο άνθρωπος στον οποίο οφείλουμε και τον όρο Lucid Dreams. O Ολλανδός ψυχίατρος και ερευνητής ονείρων Frederik Willems Van Eeden. Αν και ενδιαφερόταν για όλες τις πτυχές των ονείρων, τα Lucid Dreams ήταν αυτά που τον ενθουσίασαν περισσότερο. Αρχικά παρουσίασε τις ιδέες του σε ένα βιβλίο φαντασίας το " The Bride of Dreams", γιατί το μυθιστόρημα ήταν μια καλή αμφίεση για να παρουσιάσει τόσο "πειραματικές" ιδέες. Το 1913 παρουσίασε την εργασία του στην Society for Psychical. Η έρευνα του περιείχε αναφορές σε 352 από τα Lucid Dreams του, τα οποία κατέγραψε μεταξύ του 1898 και του 1912. Σε αυτή την εργασία περιγράφει 8 κατηγορίες ονείρων, περιλαμβάνοντας τα "λανθασμένα ξυπνήματα(false awakenings) και τα demon-dreams. Σε αυτή τη δουλειά αναφέρει και τον όρο Lucid Dreams για πρώτη φορά. Πολλά από τα συμπεράσματα του έρχονται σε αντίθεση με τη σημερινή άποψη της επιστήμης, παρόλα αυτά το έργο του θεωρείται κλασικό.

Μερικοί άλλοι ερευνητές ασχολήθηκαν με τα Lucid Dreams μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Ένας μοντέρνος ερευνητής που έχει προσφέρει πολλά σε αυτόν τον τομέα των ονείρων είναι ο Professor Stephen LaBerge.

Η ανάπτυξη της τεχνολογίας βοήθησε πολύ στην έρευνα του ύπνου και των ονείρων και τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει μεγάλα άλματα στην προσπάθεια για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το σώμα και ο νους μας. Μέχρι το 1950 οι επιστήμονες θεωρούσαν τα όνειρα μια απόσυρση από τον κόσμο σε μια κατάσταση φυσικής ξεκούρασης. Όμως το 1952, η εντατική έρευνα πάνω στον ύπνο και τα όνειρα ξεκίνησε με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθεί η προηγούμενη άποψη και να γίνουν πολλές ανακαλύψεις όπως τα στάδια του ύπνου (πχ. REM). Βέβαια πολλά ερωτήματα παρέμειναν αναπάντητα όπως το "Πόση ώρα διαρκεί ένα όνειρο;".

Αριστερά η Celia Green και δεξιά η Patricia Garfield

Αν και οι προαναφερόμενες μελέτες ήταν πολύ σημαντικές δεν ήταν παρά το δάπεδο για να πατήσει αυτό που επακολουθεί. Όπως για παράδειγμα το βιβλίο της Celia Green (παραψυχολόγος), με τίτλο "Lucid Dreams" το οποίο εκδόθηκε το 1968. Όμως επειδή το θέμα διέγειρε το ενδιαφέρον το παραψυχολόγων, οι ψυχολόγοι απέρριψαν τη σημαντικότητα της έρευνας του θέματος με το επιχείρημα ότι η συνειδητότητα στα όνειρα αποτελεί αντίφαση όρων.

Αργότερα το 1974, η Patricia Garfield κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με τίτλο "Lucid Dreaming" το οποίο θεωρείται ακόμα ένα από τα σημαντικότερα βιβλία με θεματολογία τα όνειρα και συγκεκριμένα τα συνειδητά. Επίσης ήταν και το βιβλίο το οποίο ενέπνευσε των Stephen LaBerge να προσεγγίσει το θέμα των Lucid Dreams σε ένα άλλο επίπεδο, το επιστημονικό.

Τον Σεπτέμβριο του 1977 ο Stephen LaBerge έκανε αίτηση στο πανεπιστήμιο του Stanford με σκοπό να μελετήσει τα Lucid Dreams σαν μέρος του προγράμματος του Ph.D στην ψυχοφυσιολογία. Το αίτημα του έγινε δεκτό και η έρευνα ξεκίνησε με τη βοήθεια του Dr. Lynn Nagel. Αρχικά οι προσπάθειες του απέτυχαν, όμως στη συνέχεια, κάνοντας γνωστά τα Lucid Dreams και δηλώνοντας πως ήταν δυνατό να τα πετύχουν όλοι προσέλκυσε πολλούς ερευνητές του ύπνου και των ονείρων με αποτέλεσμα να προχωρήσει τις έρευνες του. Η ιστορία αυτή βρίσκεται στο βιβλίο του, "Lucid Dreaming". Επίσης δημιούργησε τεχνικές για να βοηθήσει τους ανθρώπους να κάνουν Lucid Dreams όπως αυτές που αναφέραμε στα προηγούμενα άρθρα.

Στη συνέχεια ίδρυσε το Lucidity Institute, το οποίο συνεχίζει την έρευνα πάνω στα Lucid Dreams δίνοντας συμμετοχή και στο κοινό. Υπάρχει η δυνατότητα ο καθένας να συμμετάσχει στα πειράματα του ακόμα και σήμερα.

Προτεινόμενα βιβλία:

Lucid Dreaming (1985) by Stephen LaBerge.
Lucid Dreams (1968) by Celia Green
Lucid Dreaming: The Paradox of Consciousness During Sleep (1994) by Celia Green and Charles McCreery
Exploring the World of Lucid Dreaming (1991) by Stephen LaBerge.
Creative Dreaming (1974) by Patricia L Garfield
Dreams and How to Guide Them [1867] (1982) by Hervey de Saint-Denys
The Lucid Dreamer (1994) by Malcom Godwin
Tibetan Yogas Of Dream And Sleep (1998) by Tenzin Wangyal Rinpoche
The Art of Dreaming (1993) by Carlos Castaneda

Προτεινόμενα site:

Lucidity Institute,
Lucid Dreams FAQ

Προτεινόμενες ταινίες:

Waking Life (2001) – Richard Linklater
Dreamscape (1984)- Joseph Ruben